Treść

W związku z rozpoczęciem sezonu jesienno-zimowego oraz nasileniem migracji dzikich ptaków, będących naturalnym rezerwuarem i wektorem wirusów grypy ptaków, wzrasta ryzyko przeniesienia zakażenia do zakładów utrzymujących drób, jak również do gospodarstw przyzagrodowych, w których ptaki utrzymywane są na własne potrzeby.

Jednocześnie należy zwrócić uwagę na zagrożenie związane z występowaniem rzekomego pomoru drobiu (ND), który podobnie jak wysoce zjadliwa grypa ptaków (HPAI) stanowi poważne zagrożenie dla sektora drobiarskiego. W związku z powyższym szczególnie istotne jest przestrzeganie obowiązujących przepisów prawa, stosowanie zasad bioasekuracji oraz podejmowanie wszelkich działań zapobiegawczych, mających na celu ograniczenie ryzyka wystąpienia i szerzenia się chorób zakaźnych drobiu. Działania prewencyjne służą ochronie gospodarstw utrzymujących drób, krajowego sektora drobiarskiego oraz utrzymaniu statusu Polski jako kraju wolnego od grypy ptaków.

Zwraca się również uwagę na konieczność nabywania ptaków wyłącznie ze sprawdzonych, legalnie działających źródeł oraz zachowanie szczególnej ostrożności wobec ofert sprzedaży ptaków po podejrzanie niskich cenach, zamieszczanych przez niesprawdzonych sprzedawców.

Objawy HPAI (wysoce zjadliwa grypa ptaków)

• zwiększona śmiertelność;

• znaczący spadek pobierania paszy i wody;

• objawy nerwowe takie jak: drgawki, skręt szyi, paraliż nóg i skrzydeł, niezborność ruchów;

• duszność; sinica i wybroczyny;

• biegunka;

• nagły spadek nieśności.

Objawy ND (rzekomy pomór drobiu) :

• sapanie, kaszel, kichanie i rzężenie;

• drżenia mięśni, paraliż skrzydeł i kończyn dolnych, nienaturalnie skręcona szyja

• biegunka (często zielonkawa)

• gwałtowny spadek / zatrzymanie nieśności (znoszone jaja są często pozbawione pigmentu a nawet skorup – lanie jaj),

• utrata apetytu.

• obrzęk spojówek, głowy i dzwonków,

• nagłe padnięcia

Posiadacz drobiu powinien zawiadomić Powiatowego Lekarza Weterynarii albo najbliższy podmiot świadczący usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej o wystąpieniu u drobiu objawów klinicznych.

Mając na uwadze powyższe, należy zwrócić szczególną uwagę na wymagania obejmujące wszystkie zakłady, w których utrzymywany jest drób (również w gospodarstwach przyzagrodowych- na własny użytek ) wynikające z rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie środków zwalczania chorób u drobiu. Do najważniejszych zasad bioasekuracji należą:

1. Zakaz karmienia i pojenia drobiu na zewnątrz, z wyjątkiem gęsi. Karmienie i pojenie drobiu, z wyłączeniem gęsi, powinno odbywać się w zamkniętym pomieszczeniu lub w odpowiednio osłoniętym miejscu, w sposób zabezpieczający paszę i wodę przed dostępem dzikich ptaków, gryzoni i innych zwierząt oraz przed zanieczyszczeniem ich odchodami.

2. Ograniczenie kontaktu drobiu z dzikimi ptakami – utrzymywanie ptaków w sposób ograniczający możliwość bezpośredniego i pośredniego kontaktu z dzikim ptactwem, zgodnie z obowiązującymi wymaganiami.

3. Zabezpieczenie paszy i wody – przechowywanie paszy i ściółki w sposób uniemożliwiający dostęp dzikim ptakom, gryzoniom i innym zwierzętom oraz zabezpieczenie wody przed zanieczyszczeniem odchodami dzikich ptaków. Nie należy poić drobiu wodą ze zbiorników, do których mają dostęp dzikie ptaki.

4. Utrzymywanie czystości i higieny – regularne czyszczenie i dezynfekowanie pomieszczeń, sprzętu oraz wyposażenia wykorzystywanego przy utrzymywaniu drobiu.

5. Ograniczenie dostępu osób postronnych – dopuszczanie do pomieszczeń, w których utrzymywany jest drób, wyłącznie osób, których obecność jest niezbędna, oraz przestrzeganie zasad higieny podczas wykonywania czynności związanych z obsługą ptaków.

6. Stosowanie odzieży i obuwia ochronnego – używanie odzieży i obuwia przeznaczonych do pracy przy drobiu oraz dbanie o ich czystość.

7. Zabezpieczenie gospodarstwa przed gryzoniami i innymi zwierzętami – regularne kontrolowanie pomieszczeń i stosowanie działań ograniczających możliwość przenoszenia czynników zakaźnych.

8. Przestrzeganie wymagań dotyczących szczepień – stosowanie się do obowiązujących przepisów w zakresie szczepień drobiu przeciwko rzekomemu pomorowi drobiu.

9. Codzienna obserwacja stada – kontrolowanie zachowania, apetytu, pobierania wody, nieśności i ogólnego stanu zdrowia ptaków, a także prowadzenie wymaganej dokumentacji.

10. Niezwłoczne zgłaszanie podejrzeń choroby – w przypadku zwiększonej śmiertelności, spadku pobierania paszy i wody, objawów nerwowych, duszności, biegunki lub nagłego spadku nieśności należy niezwłocznie powiadomić powiatowego lekarza weterynarii albo najbliższy podmiot świadczący usługi z zakresu medycyny weterynaryjnej.

11. Unikanie przenoszenia zakażenia między stadami – nie należy przenosić sprzętu, wyposażenia ani innych przedmiotów pomiędzy gospodarstwami bez uprzedniego odpowiedniego oczyszczenia i dezynfekcji. Należy również przestrzegać ograniczeń dotyczących wykonywania czynności przy drobiu po uczestnictwie w polowaniach na ptaki łowne.

12. Bezpieczne postępowanie z padłymi ptakami – nie należy samodzielnie usuwać ani otwierać zwłok ptaków w przypadku podejrzenia choroby zakaźnej. Należy ograniczyć kontakt z nimi i niezwłocznie powiadomić właściwe służby weterynaryjne.

HPAI i ND mogą szerzyć się poprzez bezpośredni kontakt z zakażonymi ptakami oraz pośrednio – za pośrednictwem ich odchodów, wydzielin, zanieczyszczonej paszy i wody, a także sprzętu, obuwia, odzieży i środków transportu. Istotnym źródłem zagrożenia, szczególnie w przypadku HPAI, są dzikie ptaki, które mogą przenosić wirusa i zanieczyszczać środowisko. Dlatego kluczowe znaczenie ma przestrzeganie zasad bioasekuracji i ograniczenie możliwości przeniesienia czynników zakaźnych do gospodarstwa.

z poważaniem, Powiatowy Lekarz Weterynarii w Limanowej Aneta Kawula